توضیحات پیشینه دره شهر:
شهر درهشهر یکی از کهنترین سکونتگاههای انسانی در غرب ایران است و پیدایش آن ریشه در تمدن عیلامی دارد.
در ادامه، تاریخ شکلگیری و تحول درهشهر را بهصورت مرحلهبهمرحله برایت توضیح میدهم 👇
🏺 ۱. دوران باستان – پیدایش اولیه
دوره عیلامی (حدود ۳۰۰۰ تا ۶۰۰ پیش از میلاد):
منطقهای که امروز درهشهر نام دارد، بخشی از سرزمین باستانی عیلام بود. آثار باستانی متعددی مانند تپه چغاسبز، تپه گلال و تپه زاغه نشان میدهد که مردم در این ناحیه از هزاران سال پیش زندگی میکردهاند.
دلیل پیدایش این شهر در آن زمان، وجود دو عامل مهم بود:رود سیمره (یکی از شاخههای اصلی کرخه) که آب کافی برای کشاورزی فراهم میکرد.
دشتهای حاصلخیز در پای کوه کبیرکوه که برای کشاورزی و دامداری بسیار مناسب بودند.
🏛️ ۲. دوران ساسانی – شکلگیری شهر باستانی درهشهر
در دورهی ساسانیان (۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی)، درهشهر به اوج شکوه خود رسید.
در این زمان شهری بزرگ و منظم در نزدیکی شهر امروزی ساخته شد که امروزه به نام شهر باستانی درهشهر شناخته میشود.
این شهر با معماری منظم، کوچههای سنگفرش، سیستم آبرسانی و حمامهای عمومی، یکی از نمونههای مهم شهرسازی دوره ساسانی است.
احتمالاً این شهر همان شهری است که در منابع تاریخی با نامهای سیمره یا مهرگانکدک (Mehrjankadak) از آن یاد شده است.
📍 ویرانههای این شهر هنوز در جنوب شرقی درهشهر امروزی دیده میشود و از مهمترین محوطههای باستانی ایران به شمار میرود.
⚔️ ۳. دوران اسلامی اولیه – ویرانی و مهاجرت
پس از حمله اعراب و فروپاشی حکومت ساسانیان، شهر ساسانی درهشهر آسیب زیادی دید و بهتدریج ویران شد.
زلزلههای بزرگ و تغییر مسیر رود سیمره نیز در نابودی آن نقش داشت.
مردم باقیمانده به نقاط اطراف، از جمله محل فعلی درهشهر، مهاجرت کردند و در روستاهای کوچک پراکنده ساکن شدند.
🏡 ۴. دوران صفویه تا قاجار – شکلگیری هسته جدید شهری
در دوران صفویه و قاجار، درهشهر بهصورت مجموعهای از روستاهای بزرگ و کوچک در دشت سیمره وجود داشت.
این منطقه بیشتر محل سکونت ایلهای لر و لک بود که به دامداری و کشاورزی مشغول بودند.
به مرور زمان و با گسترش امنیت و راههای ارتباطی، این روستاها به هم نزدیک شدند و هسته اولیه شهر امروزی درهشهر شکل گرفت.
🏙️ ۵. دوران معاصر – گسترش شهر امروزی
از دوران پهلوی به بعد، با ایجاد جاده ارتباطی ایلام–پلدختر و احداث ادارات دولتی، درهشهر بهعنوان مرکز شهرستان انتخاب شد.
به تدریج، ساختوسازهای شهری، مدارس، بیمارستانها و مراکز اداری باعث شد که درهشهر به شهری مدرن تبدیل شود.
امروزه درهشهر یکی از مراکز فرهنگی، کشاورزی و تاریخی مهم استان ایلام بهشمار میآید.
| آبدانان | ||||
| ابطاف سفلی(کلات) | چرمل(کلات) | سیاه گل (کلات) | کن احمدخان(کلات) | مولاب سفلی(کلات) |
| ابطاف علیا(کلات) | چشمه شیرین رشنو (کلات) | سیاهگاو(سراب باغ) | کنارجهانگیر(کلات) | مولاب علیا(کلات) |
| انجیره(مرکزی) | چشمه شیرین شاه احمد (کلات) | شمشیرآباد (مرکزی) | گرازان پایین(مرکزی) | هفتچشمه(مرکزی) |
| آبانار (کلات) | چم شالان(کلات) | شهرک هزارانی(مرکزی) | گلگل سفلی(سراب باغ) | وچکاب(سراب باغ) |
| بان گنبد(سراب باغ) | چمکبود (مرکزی) | شیلاب(مرکزی) | گلگل علیا (سراب باغ) | وچکبود سفلی(مرکزی) |
| پشت قلعه (مرکزی) | حونگه(کلات) | طلور(سراب باغ) | گلهی(کلات) | وچکبود علیا(مرکزی) |
| تپه حمام سفلی (کلات) | دستوار(مرکزی) | علیآباد (کلات) | گنداب(مرکزی) | وچکبود(مرکزی) |
| تپه حمام علیا(کلات) | ژیور(سراب باغ) | قدح بالا(مرکزی) | لرغه سفلی(کلات) | ورگر(مرکزی) |
| تپه حمام وسطی(کلات) | سرآبنقل(سراب باغ) | قدح پایین(مرکزی) | لرغه(کلات) | یخی(مرکزی) |
| جابرانصار(مرکزی) | سرپله (سراب باغ) | قدرتی(سراب باغ) | ماهوته(مرکزی) | |
| چپوراست(کلات) | سیاه خانی(مرکزی) | کله گراز(مرکزی) | مژاره (سراب باغ) | |
| بدره | ||||
| آبهر پایین(مرکزی) | ترشک (مرکزی) | رضاآباد (مرکزی) | کلم بالا(مرکزی) | مله صفرخان(مرکزی) |
| اسیاوله (مرکزی) | تلخاب (مرکزی ) | زرانگوش(هندمینی) | کلم پایین(مرکزی) | موسی (مرکزی) |
| انارهر(مرکزی) | جابر (مرکزی) | زید (هندمینی) | کله مرد(هندمینی) | هرانمر(هندمینی) |
| آبچشمه(هندمینی) | چالسر(مرکزی) | زیفل(مرکزی) | گاوان (مرکزی) | ولیعصر (مرکزی) |
| آهنگران (هندمینی) | چنارباشی(مرکزی) | سرتنگ بهرامخانی(مرکزی) | گچ کوبان(هندمینی) | |
| بانهلان(مرکزی) | چنارجافری(مرکزی) | شیله (مرکزی) | گلهدار(هندمینی) | |
| پاکل گراب(مرکزی) | خوشقدم (مرکزی) | فدک (هندمینی) | گنجه (مرکزی) | |
| پشت ارشت(مرکزی) | دول گلاب(هندمینی) | کروزا(مرکزی) | مله پنجاب(مرکزی) | |
| دره شهر | ||||
| اسدآباد علیا (مرکزی) | جعفرآباد (مرکزی) | دمرود(ماژین) | کل سفید (مرکزی) | میدان خلف(ماژین) |
| ارمو (مرکزی) | جهادآباد (مرکزی) | دوآب (ماژین) | کلهباد(ماژین) | میرزاحسینآباد(ماژین) |
| اسدآباد سفلی (مرکزی) | جهانگیرآباد (مرکزی) | سرورآباد(مرکزی) | کلهجوب علیا (مرکزی) | نصراللهآباد شهیدبهشتی(ماژین) |
| اسدآباد وسطی (مرکزی) | جوادآباد (ماژین) | شهیدباهنر(ماژین) | کولکنی(ماژین) | هاشمآباد (مرکزی) |
| الیاسآباد (مرکزی) | چاله سیاه (مرکزی) | شهیدرجائی (ماژین) | کوهنشین(ماژین) | همگام(ماژین) |
| ایرجآباد (ماژین) | چقاپوکه(مرکزی) | شوره (ماژین) | گدارنمک(ماژین) | هوادول(ماژین) |
| باقرآباد (ماژین) | چم ژاب(مرکزی) | شیخ مکان(مرکزی) | گرزلنگر(ماژین) | وحدتآباد (مرکزی) |
| بان زرکه(ماژین) | چم نمشت(مرکزی) | عباسآباد (مرکزی) | گرمآباد (ماژین) | ورکمره(ماژین) |
| بن باباجان(ماژین) | چناره (ماژین) | علیآباد (ماژین) | لالهزار (غارت مالگه)(مرکزی) | وزیرآباد (مرکزی) |
| بهمنآباد علیا(مرکزی) | حیدرآباد (ماژین) | غلامآباد(مرکزی) | لودر (ماژین) | یارآباد علیا(مرکزی) |
| پشته ماژین(ماژین) | دره دول(ماژین) | فاضلآباد (مرکزی) | مرادآباد (مرکزی) | |
| پلنگآباد (مرکزی) | دشتآباد سفلی(مرکزی) | فتحآباد (مرکزی) | مهتابی (مرکزی) | |
| تخت نرم(ماژین) | دشتآباد علیا(مرکزی) | فرهادآباد (مرکزی) | مهواز(ماژین) | |
| جان میرزا (ماژین) | دلفانآباد(مرکزی) | قلعه تسمه(مرکزی) | مهواز(ماژین) | |